Play Air İflas Etti: İzlanda Havacılık Sektöründe Dev Bir Kayıp
2019 yılında İzlanda’da kurulan ve ilk uçuşunu 2021’de gerçekleştiren düşük maliyetli havayolu şirketi Play Air, 29 Eylül günü tüm operasyonlarını durdurduğunu ve iflas ettiğini açıkladı.
İzlanda havayolu şirketlerinin çalkantılı ve iflaslarla dolu geçmişi yalnızca Play Air ile sınırlı değil. 2014 yılında kurulan İzlanda merkezli Primera Air, dört yıl sonra, 2018’de iflasını duyurmuştu. 2011 yılında kurulan ve mor renkli uçaklarıyla da bilinen Wow Air ise Mart 2019’da iflas ettiğini açıklamış, daha sonra Wow şirketinin yöneticileri yeni bir havayolu şirketi kurma girişimlerinin sonucunda Play Air’i hayata geçirmişti.
29 Eylül’de iflas ederek operasyonlarını sonlandıran Play Air, bu duruma sebep olarak yükselen uçuş ve personel maliyetlerini gösterdi. Şirketin uçuşlarını durdurması, İzlanda’da yaklaşık 400 kişinin işsiz kalmasına yol açtı. Bu durumdan doğacak mali yük ve genel tablo ise henüz netleşmiş değil.
İflas haberinin duyulmasının ardından İzlanda Başbakanı Kristrún Frostadóttir yaptığı açıklamada, “Play Air’in yaşadığı ani iflasın ardından İzlanda’nın havayolu şirketlerinin denetimini yeniden gözden geçirebileceğini” belirtti.
İzlanda pazarında düşük maliyetli uçuşlarıyla önemli bir yere sahip olan şirketin iflasının ekonomiyi ve özellikle turizmi nasıl etkileyeceği de merak edilen konular arasında yer alıyor. Konuşma fırsatı bulduğum girişimciler, iflasın İzlanda turizmini olumsuz etkileyebileceğini düşündüklerini belirttiler. Özellikle İzlanda’da ekonomik olarak durgun aylar kabul edilen döneme bu iflasın denk gelmiş olması, ülkedeki işyeri sahipleri açısından endişe verici bir durum olarak görülüyor.
İzlanda Başbakanı Kristrún Frostadóttir
İzlanda ve Türkiye arasında da bir köprü görevi gören Play Air, uzun bir süredir Reykjavik–Antalya ve Antalya–Reykjavik uçuşları ile hizmet veriyordu. Geçtiğimiz ay başlayan Reykjavik–İstanbul karşılıklı direkt uçuşlarının bu etkiyi azaltacağı düşünülse de, İzlandalıların yaz tatilleri için sıkça tercih ettikleri Antalya’dan uzak kalacak olmaları gerçeğini değiştirmiyor. İflas sonrası dokuz destinasyona İzlanda’dan direkt uçuş sağlanmayacak. Bunlar arasında Madrid, Liverpool, Faro, Porto, Vilnius, Antalya ve Split şehirleri yer alıyor.
İflasın açıklandığı 29 Eylül’den itibaren Avrupa’nın çeşitli noktalarında mahsur kalan İzlandalıların durumu
Bilet fiyatlarındaki tartışma ve Icelandair’in durumu
Play Air’in iflasının ardından, İzlanda Hava Yolları CEO’su Bogi Nils Bogason, bilet fiyatlarında bilinçli bir artışa gidilmediğini söylese de, sosyal medya platformlarında biletlerin anlık yükseldiğini belirten vatandaşlar duruma tepki gösterdi. Play’in kapanmasının bazı güzergâhlarda fiyat artışına yol açıp açmayacağı sorusuna Bogason, “Bu yüzden değil. Dinamik bir ortamda faaliyet gösteriyoruz ve rekabet yoğun olmaya devam edecek. Play zaten yapısını değiştirmişti ve Avrupa ve ABD’nin en büyük havayollarından bazılarıyla rekabet ediyoruz” yanıtını verdi.
Bogason, Play’in faaliyet gösterdiği tatil seyahati pazarında bir miktar etki olabileceğini kabul ederken, Icelandair’in ana odağının uluslararası ağ olmaya devam ettiğini ve yolcularının yüzde 80’inden fazlasının İzlandalı olmayan yolculardan oluştuğunu vurguladı. Öte yandan Bogason, Play’in lisansını Malta’ya taşımasının aksine Icelandair’in hava operatörü sertifikasını taşıma fikrini reddederek, “Biz İzlandalı bir havayoluyuz ve odak noktamız bu. Şirket onlarca yıldır bu temel üzerine kurulu ve buradan yönetilmeye devam edecek. Başka bir yerde işletme ruhsatı alma planımız yok” dedi.
Bu iflasın ardından Icelandair’in İzlanda pazarındaki pazar payının yüzde 70 seviyelerine ulaştığı, iflas öncesinde ise Play şirketinin payının yüzde 19 civarında olduğu biliniyor.
İflasın ardından Malta’da yeni bir yapılanmanın sinyalleri
Play Air’in operasyonlarını durdurmasının ardından, şirketin iflasına rağmen yeniden faaliyete geçme çabaları da gündeme geldi. İflasın ardından şirket yöneticileri ve alacaklılar, Play’in Malta merkezli yan kuruluşu Fly Play Europe üzerinden operasyonlara yeniden başlama çalışmalarını yürütüyor. Toplamda sekiz uçağın bu şirkete devredilmesi hedefleniyor.
Başlangıçta çalışanlara operasyonların beş gün içinde yeniden başlayabileceği söylense de, daha sonra gönderilen bir e-postada durumun daha karmaşık olduğu belirtildi. En iyimser senaryoda bile operasyonların yeniden başlamasının dört ila beş haftayı bulabileceği, en güvenli tahmine göre ise bu sürenin altı ila on hafta olacağı ifade edildi.
Uçakların büyük çoğunluğunun şu anda Fransa’nın Toulouse şehrinde bulunduğu ve devir işlemleri için kira sözleşmelerinin yenilenmesi, bakım kontrolünden geçmeleri ve Malta, Mayorka ve Mısır’daki Şarm El Şeyh gibi yeni üslere taşınmaları gerektiği belirtiliyor.
Play Air Operasyon Direktörü Halldór Guðfinnsson, “İzlanda’daki birçok arkadaşım işini kaybetti, ama ben kaybetmedim. Sanırım işine devam eden sadece iki kişiden biriyim. Bu projenin finansmanının güvence altına alındığından emin olmasam şu anda Fly Play Europe için çalışmıyor olurdum” sözleriyle, yeniden faaliyete geçme planlarına olan inancını dile getirdi.
