Dünyada doğal yollarla yalnızca Tunceli’de yetişen Tunceli dağ sarımsağı (Allium Tuncelianum), biyolojik çeşitliliğin korunması amacıyla sıkı koruma altında tutuluyor. Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı’nda “zarar görebilir” kategorisinde yer alan endemik türün doğadan izinsiz sökülmesi ve ticareti yasaklanırken, kurallara uymayanları ağır para cezası bekliyor.
İZİNSİZ KOPARANLARA 699 BİN 245 TL CEZA
Yetkililer, 2026 yılı için belirlenen idari yaptırımlar kapsamında Tunceli dağ sarımsağını doğadan izinsiz koparanlara 699 bin 245 TL idari para cezası uygulanacağını bildirdi.
Milli parklar, tabiat parkları, tabiatı koruma alanları ve meralarda doğal ortamından sökülmesi yasak olan bitki, neslinin korunması amacıyla denetim altında tutuluyor.
DÜNYADA SADECE TUNCELİ’DE YETİŞİYOR
Diğer sarımsak türlerinden farklı olarak çiçek açıp tohum bağlayan Tunceli dağ sarımsağı, büyük ölçüde tohum yoluyla çoğalıyor.
Uzmanlar, özellikle çiçeklenme döneminde yapılan bilinçsiz toplamanın doğal popülasyonu hızla azalttığını ve türü yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bıraktığını belirtiyor.
“YÜKSEK CEZALAR KAÇAK TOPLAYICILIĞI BİTİRMİYOR”
Munzur Doğa Sporları Genel Koordinatörü Mehmet Bidav, uygulanan yüksek para cezalarının tek başına yeterli olmadığını söyledi.
Bidav, her yıl erken toplama ve bilinçsiz toplayıcılık nedeniyle benzer sorunların yaşandığını belirterek, yaklaşık 700 bin liraya ulaşan cezaların kaçak toplayıcılığı tamamen önleyemediğini ifade etti.
Vadilerde izinsiz toplama faaliyetlerinin gizlice sürdüğünü, yerel halkın da ürünün alım satımı nedeniyle bu duruma zaman zaman göz yumduğunu dile getirdi.
“BU COĞRAFYANIN ÖNEMLİ BİR DEĞERİ”
Endemik türün tamamen yasaklanması yerine kontrollü üretim ve sertifikalı toplama modelinin uygulanması gerektiğini söyleyen Bidav, ürünün kültür tarımında başarılı şekilde yetiştirilebildiğini hatırlattı.
Sarımsağın yetiştiği alanların haritalandırılması ve yalnızca eğitimli, yetkili kişiler tarafından belirlenen dönemlerde toplanmasına izin verilmesi gerektiğini belirten Bidav, bunun hem bölge ekonomisine katkı sağlayacağını hem de türün korunmasına yardımcı olacağını söyledi.
“15 AĞUSTOS’TAN ÖNCE KESİNLİKLE TOPLANMAMALI”
Mehmet Bidav, özellikle erkek sarımsağın toplanmasının yanlış olduğunu vurgulayarak, hangi alanlarda ve ne kadar ürün toplanacağına Tarım ve Orman İl Müdürlüğü’nün karar vermesi gerektiğini ifade etti.
Vatandaşlara çağrıda bulunan Bidav, “Bu ülkeyi ve bu toprağı seven herkesten ricamdır; bu ürünü 15 Ağustos’tan önce kesinlikle toplamayın.” dedi.
